W obiektach handlowych i użyteczności publicznej wielokondygnacyjne atria oraz długie pasaże stanowią wyzwanie dla inżynierów PPOŻ. Otwarte przestrzenie sprzyjają szybkiemu rozprzestrzenianiu się gazów pożarowych. Dym z płonącego punktu handlowego błyskawicznie przedostaje się do pasażu głównego i unosi do atrium, co zagraża ewakuacji na wyższych kondygnacjach. Aby temu zapobiec, stosujemy kurtyny dymowe (stałe lub elastyczne rolowane). Ich celem jest stworzenie zbiornika dymu pod stropem i skierowanie gazów do szachtów wyciągowych lub klap dymowych.
Dobór klasy odporności dymowej (Klasa D / DH)
Kurtyny dymowe projektujemy i dobieramy w oparciu o normę PN-EN 12101-1. W przeciwieństwie do kurtyn przeciwpożarowych (odpowiedzialnych za kryterium EI/E), kurtyna dymowa ma za zadanie zatrzymać przepływ dymu i gorących gazów, a nie płomieni.
- Klasa D30, D60, D120 (lub D120/DH30): Oznacza odporność na działanie temperatury o wartości testowej 600°C przez określony czas w minutach (60 lub 120 minut).
- Zastosowanie w atrium i pasażu: W większości rozwiązań komercyjnych klasa D60 lub D120 stanowi standard. W strefach podstropowych pasaży, gdzie temperatura przewidywanego dymu pożarowego nie przekracza 600°C, klasa D pozwala na uzyskanie pełnej wydajności przy niskim ciężarze własnym tkaniny.
Wyznaczenie wysokości zwisu – jak zaplanować poduszkę dymową?
Wysokość zwisu kurtyny (głębokość opuszczenia tkaniny od stropu w dół) to podstawowy parametr hydrauliczny dla symulacji oddymiania. Błędne wyliczenie zwisu skutkuje „przelewaniem się” dymu pod kurtyną i skażeniem sąsiednich stref pożarowych.
- Warunek wysokości warstwy wolnej od dymu: Dolna krawędź opuszczonej kurtyny musi znajdować się wyżej niż wymagana strefa bezpiecznej ewakuacji ludzi (zazwyczaj minimum 2,0-2,5 metra nad poziomem wykończonej posadzki).
- Grubość poduszki dymowej: Zwór kurtyny tworzy sztuczny zbiornik. Głębokość tego zbiornika musi pomieścić objętość dymu generowaną w jednostce czasu przez przyjęty scenariusz pożarowy, zanim wentylatory lub klapy nad atrium zdołają go odessać.
- Pomiary w pasażach: Nad punktami handlowymi w pasażach stosuje się kurtyny zjeżdżające na wysokość tuż ponad witryny sklepowe. Pozwala to zatrzymać dym wewnątrz lokalnej strefy przed jego ucieczką na ogólny ciąg komunikacyjny.
Mechanizm działania i sposób zasilania (System Fail-Safe)
W nowoczesnych atriach inwestorzy oczekują całkowitego ukrycia instalacji. Stosuje się wówczas automatyczne kurtyny rolowane. Rolka z tkaniną znajduje się w kasecie podstropowej lub nad sufitem podwieszanym, a dolna belka dociążająca licuje się z płaszczyzną sufitu.
- System Grawitacyjny (Fail-Safe): To jedyny dopuszczalny sposób opuszczania kurtyn w systemach bezpieczeństwa. Silnik elektryczny (zazwyczaj 24V DC) trzyma tkaninę nawiniętą na wał w pozycji oczekiwania. Podanie sygnału alarmowego z SAP lub utrata zasilania sieciowego zwolni hamulec silnika. Kurtyna opada samoczynnie pod wpływem ciężaru własnego belki dociążającej z kontrolowaną prędkością (ok. 0,15-0,3 m/s).
- Zasilanie i sterowanie: Centrala, która steruje kurtyną, wymaga zasilania awaryjnego (akumulatory buforowe), które podtrzymują pracę układu w stanie czuwania. W przypadku całkowitego uszkodzenia linii zasilania kurtyna rozwija się automatycznie i przyjmuje pozycję bezpieczną.
Kompletne systemy sterowania, automatykę pożarową oraz osprzęt niezbędny do montażu i uszczelnienia przepustów instalacyjnych można szybko zamówić przez internetowy sklep Firestop, co ułatwia sprawną realizację prac na budowie.
Podsumowanie
Prawidłowo zaprojektowana kurtyna dymowa w atrium lub pasażu handlowym stanowi bezszelestną, niewidoczną na co dzień barierę, która w sytuacji zagrożenia ratuje zdrowie i życie ludzi. Precyzyjny dobór klasy D, prawidłowe przeliczenie wysokości zwisu w oparciu o scenariusz pożarowy oraz bezwzględne zastosowanie mechanizmu grawitacyjnego opadania gwarantują, że dym pozostanie w strefie podsufitowej, a drogi ewakuacyjne pod nim pozostaną czyste i drożne.